Thứ Bảy vừa qua, tại nhà máy Fremont ở California, những chiếc Model S và Model X cuối cùng đã rời dây chuyền sản xuất, khép lại 14 năm lịch sử của Model S và 11 năm của Model X. Trước đó, Elon Musk từng gọi việc này là một “sự xuất ngũ trong danh dự”. Điều đó cho thấy Tesla hiểu rất rõ tầm quan trọng của hai mẫu xe đã giúp hãng thay đổi cả ngành công nghiệp ô tô.
Model S và Model X đã thay đổi thế giới xe điện như thế nào?
Khi Model S ra mắt vào năm 2012, thị trường xe điện vẫn còn khá nhỏ bé và thiếu sức hút. Phần lớn mọi người khi nhắc đến xe điện đều nghĩ tới những mẫu xe nhỏ, tốc độ chậm, quãng đường di chuyển ngắn và thiết kế có phần kỳ quặc. Xe điện khi đó thường được xem như một giải pháp “thân thiện môi trường” hơn là một sản phẩm công nghệ hấp dẫn.
Tesla đã thay đổi hoàn toàn suy nghĩ đó với Model S. Đây không chỉ là một chiếc xe điện đơn thuần mà còn là một mẫu sedan hạng sang sở hữu khả năng tăng tốc khiến nhiều siêu xe phải dè chừng. Việc một chiếc xe chạy điện có thể tăng tốc nhanh, vận hành mượt và sở hữu thiết kế hiện đại đã khiến cả ngành ô tô phải chú ý.
Quan trọng hơn, Model S đã giúp người dùng nhận ra rằng xe điện không đồng nghĩa với sự đánh đổi. Người mua không cần hy sinh trải nghiệm lái chỉ để đổi lấy yếu tố bảo vệ môi trường. Ngược lại, họ còn nhận được nhiều công nghệ mới mẻ hơn cả các mẫu xe truyền thống.
Một trong những yếu tố khiến Model S trở nên đặc biệt chính là khả năng cập nhật phần mềm qua mạng (OTA). Thay vì phải mang xe đến đại lý để nâng cấp tính năng, Tesla có thể cải thiện chiếc xe từ xa thông qua các bản cập nhật phần mềm. Điều này khiến chiếc xe ngày càng thông minh hơn theo thời gian, giống như một chiếc smartphone hơn là một chiếc ô tô truyền thống.
Chính tư duy “xe là sản phẩm công nghệ” đã giúp Tesla tạo ra khác biệt rất lớn so với các hãng xe lâu đời. Trong khi nhiều nhà sản xuất truyền thống vẫn phát triển xe theo kiểu cơ khí quen thuộc, Tesla lại tiếp cận ô tô như một nền tảng phần mềm.
Đến năm 2015, Tesla tiếp tục giới thiệu Model X, mẫu SUV nổi tiếng với cửa cánh chim độc đáo. Đây là một trong những thiết kế gây tranh cãi nhất của Tesla nhưng cũng là điểm khiến Model X trở nên khác biệt.
Không chỉ sở hữu ngoại hình lạ mắt, Model X còn được trang bị hàng loạt công nghệ mà thời điểm đó ít mẫu xe nào có được. Tesla đưa vào xe hệ thống lọc không khí “Bioweapon Defense Mode”, kính chắn gió toàn cảnh khổng lồ cùng nhiều tính năng mang phong cách khoa học viễn tưởng.
Tuy nhiên, chính sự tham vọng này cũng khiến Tesla gặp không ít khó khăn. Hệ thống cửa cánh chim quá phức tạp khiến việc sản xuất bị trì hoãn nhiều lần. Elon Musk sau đó từng thừa nhận rằng Tesla đã quá tham vọng khi cố gắng đưa quá nhiều công nghệ mới vào cùng lúc.
Dù vậy, điều đó cũng phản ánh rõ triết lý của Tesla trong giai đoạn đầu: luôn muốn tạo ra thứ gì đó khác biệt hoàn toàn với phần còn lại của ngành ô tô. Tesla không chỉ bán xe, họ bán cảm giác đang sở hữu công nghệ của tương lai.
Trong nhiều năm, Model S và Model X đóng vai trò cực kỳ quan trọng với Tesla. Hai mẫu xe này không chỉ mang lại doanh thu mà còn giúp xây dựng hình ảnh thương hiệu. Chúng khiến thế giới nhận ra rằng xe điện hoàn toàn có thể hấp dẫn, mạnh mẽ và đáng mơ ước.
Thành công của Tesla cũng buộc các hãng xe truyền thống phải thay đổi chiến lược. Những công ty từng hoài nghi về xe điện như Volkswagen, GM hay Mercedes cuối cùng đều phải đầu tư hàng tỷ USD vào mảng EV để bắt kịp xu hướng. Có thể nói nếu không có Model S, cuộc đua xe điện toàn cầu có lẽ đã diễn ra chậm hơn rất nhiều.
Tesla giờ không còn muốn chỉ là một hãng xe
Dù từng là biểu tượng của Tesla, nhưng trong vài năm gần đây, Model S và Model X dần mất đi vị thế trung tâm. Nguyên nhân lớn nhất đến từ sự xuất hiện của Model 3 và Model Y.
Khác với Model S và X vốn hướng tới phân khúc cao cấp, Model 3 và Model Y được thiết kế để phục vụ số đông khách hàng hơn. Mức giá dễ tiếp cận giúp Tesla mở rộng quy mô toàn cầu nhanh chóng.
Nếu Model S là chiếc xe khiến cả thế giới chú ý tới Tesla, thì Model 3 và Model Y mới là những mẫu xe giúp công ty thật sự trở thành “gã khổng lồ” trong ngành xe điện. Bộ đôi “3Y” đã giúp Tesla chuyển từ một hãng xe mang tính biểu tượng thành một doanh nghiệp sản xuất quy mô lớn.
Khi doanh số của Model S và Model X giảm mạnh, việc tiếp tục duy trì dây chuyền sản xuất riêng biệt trở nên kém hiệu quả hơn về mặt kinh tế. Đồng thời, thị trường xe điện cao cấp cũng ngày càng cạnh tranh.
Tesla hiện không còn là cái tên duy nhất trong phân khúc EV hạng sang. Porsche với Taycan, Lucid Air hay hàng loạt hãng xe điện Trung Quốc đã bắt đầu tạo sức ép lớn lên Tesla. Trong khi đó, người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến giá bán và khả năng sử dụng thực tế hơn là các thiết kế mang tính biểu tượng.
Trong những năm gần đây, Musk liên tục nhấn mạnh rằng Tesla không chỉ là công ty xe điện. Ông muốn biến Tesla thành doanh nghiệp AI và robot hàng đầu thế giới.
Tương lai mà Musk hướng tới không chỉ là những chiếc xe chạy điện, mà là một hệ sinh thái nơi AI điều khiển phương tiện, robot hỗ trợ sản xuất và công nghệ tự lái thay đổi hoàn toàn cách con người di chuyển.
Tesla hiện đang đầu tư rất mạnh vào công nghệ Full Self-Driving (FSD). Musk tin rằng trong tương lai, xe hơi sẽ có thể tự vận hành mà không cần con người can thiệp. Nếu điều đó trở thành hiện thực, ngành công nghiệp ô tô sẽ thay đổi hoàn toàn.
Song song với đó là dự án robot hình người Optimus. Đây được xem là một trong những tham vọng lớn nhất của Tesla hiện nay. Công ty đã lên kế hoạch chuyển đổi một phần nhà máy Fremont để phục vụ việc lắp ráp robot Optimus. Theo Musk, robot hình người trong tương lai có thể trở thành sản phẩm quan trọng hơn cả xe điện.
Việc dừng sản xuất Model S và Model X vì thế không nên được xem là dấu hiệu suy yếu. Ngược lại, nó giống như cách Tesla khép lại chương đầu tiên trong lịch sử phát triển của mình. Giờ đây, Tesla đang muốn viết tiếp chương tiếp theo, nơi AI, công nghệ tự lái và robot hình người sẽ trở thành trung tâm.
Dù không còn xuất hiện trên dây chuyền sản xuất mới, Model S và Model X vẫn sẽ được nhớ đến như những chiếc xe đã làm thay đổi ngành công nghiệp ô tô toàn cầu. Kỷ nguyên “S3XY” có thể đã khép lại, nhưng với Tesla, hành trình hướng tới tương lai dường như chỉ mới bắt đầu.
*Nguồn: Business Insider
