Ban QLDA Phát triển hạ tầng Khu kinh tế Vĩnh Long được thành lập vào tháng 10/2025 trên cơ sở sáp nhập 3 đơn vị quản lý hạ tầng từ Bến Tre, Trà Vinh và Vĩnh Long. Đơn vị này được giao quản lý hàng triệu mét vuông đất công nghiệp và dân cư. Tuy nhiên, qua công tác thanh tra, cơ quan chức năng đã phát hiện sự lỏng lẻo trong quản lý, dẫn đến lãng phí tài nguyên đất đai quy mô lớn.
Tại các đơn vị thành phần trước khi sáp nhập, công tác phòng chống lãng phí chưa được quan tâm đúng mức. Đơn cử, Ban QLDA phát triển hạ tầng các Khu công nghiệp (KCN) tỉnh Bến Tre và Ban QLDA đầu tư xây dựng các khu và tuyến công nghiệp tỉnh Vĩnh Long đã không thực hiện báo cáo kê khai tài sản công, không xây dựng đầy đủ các biện pháp phòng chống lãng phí nhà, đất theo quy định.
Hệ quả là tại các KCN, hàng loạt doanh nghiệp đã thuê đất nhưng không đưa vào sử dụng hoặc chỉ sử dụng một phần, gây lãng phí nghiêm trọng.
Tại Bến Tre, có 4 doanh nghiệp thuê đất nhưng chưa đưa đất vào sử dụng hoặc mới triển khai một phần với tổng diện tích đất để hoang lên tới 103.960,5m2. Điển hình như Công ty CP Sản xuất gạch Nam Việt thuê 6.548,3m2 từ năm 2013 nhưng đến nay chỉ dựng cột bê tông, đổ đà kiềng rồi bỏ trống; hay Công ty TNHH MTV Nidec Tosok Precision Việt Nam và Công ty TNHH Unisoll Vina cũng chậm trễ đưa hàng chục ngàn mét vuông đất vào sử dụng.
Tại Trà Vinh, tổng diện tích đất doanh nghiệp đã thuê nhưng dừng sử dụng hoặc chưa đưa vào sử dụng tại KCN Long Đức là 80.418,4m2 (chiếm 24,11% tổng diện tích đất đã cho thuê). Một số doanh nghiệp như Công ty CP Công nghệ GHL và Công ty CP Lý Khải Minh không chỉ tạm ngừng hoạt động mà còn nợ tiền thuê quyền sử dụng đất và hạ tầng hàng trăm triệu đồng.
Tại Vĩnh Long, công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng kéo dài dai dẳng. Tại Tuyến công nghiệp Cổ Chiên và Khu dân cư Cổ Chiên, vẫn còn 12 hộ dân chưa bàn giao mặt bằng với tổng diện tích lên đến 51.633,2m2. Việc chậm trễ này đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến kết quả triển khai thực hiện dự án từ nhiều năm nay.
Sai phạm nghiêm trọng nhất được Thanh tra tỉnh chỉ ra nằm ở Công ty Cổ phần Mía đường Bến Tre (thuộc KCN An Hiệp). Doanh nghiệp này thuê hơn 80.165m2 đất trả tiền hàng năm nhưng ngưng hoạt động sản xuất đường từ năm 2018.
Thay vì trả lại đất hoặc sử dụng đúng mục đích, công ty này đã tự ý cho Doanh nghiệp tư nhân ép dầu Lương Quới (nay là Công ty TNHH Chế biến Dừa Lương Quới) thuê lại mặt bằng và nhà xưởng với diện tích 8.204m2 để sản xuất cơm dừa nạo sấy. Việc cho thuê trái pháp luật này diễn ra từ tháng 10/2008 đến tháng 6/2025, giúp Công ty Mía đường Bến Tre thu lợi bất chính số tiền 2.373.567.318 đồng.
Chưa dừng lại ở đó, Công ty TNHH Chế biến dừa Lương Quới còn đang sử dụng 20.000m2 đất tại KCN An Hiệp làm kho chứa hàng hóa từ ngày 15/5/2023 cho đến nay nhưng hoàn toàn chưa ký kết hợp đồng thuê đất với Ban quản lý. Nguyên nhân được chỉ ra là do cơ quan chức năng chưa xác định được giá thuê đất.
Trước hàng loạt sai phạm trên, Chánh Thanh tra tỉnh Vĩnh Long đã kiến nghị các biện pháp xử lý.
Trong đó, yêu cầu Giám đốc Công ty CP mía đường Bến Tre nộp toàn bộ số tiền thu lợi bất hợp pháp hơn 2,37 tỷ đồng vào tài khoản tạm giữ của Thanh tra tỉnh. Đồng thời, chấm dứt ngay việc cho Công ty TNHH chế biến dừa Lương Quới thuê diện tích 8.204m2 trái quy định pháp luật.
Kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long chỉ đạo các Sở, ban ngành liên quan rà soát, xử lý dứt điểm các trường hợp doanh nghiệp "găm" đất, chậm đưa đất vào sử dụng (Công ty TNHH Unisoll Vina, Công ty CP mía đường Bến Tre, Công ty CP sản xuất gạch Nam Việt...). Nếu vi phạm kéo dài, cương quyết thu hồi đất theo Luật Đất đai.
Về trách nhiệm cá nhân, Ban Quản lý KKT Vĩnh Long phải tổ chức kiểm điểm đối với một số lãnh đạo, quản lý giai đoạn 2019-2025 do để xảy ra các hạn chế, sai phạm trong địa bàn mình phụ trách.
Tuệ Minh
