'Siêu' dự án 49.000 tỉ đồng ở TP.HCM: Cuộc di dời hơn 6.100 nhà ven kênh

Quy mô đầu tư vượt xa nhiều dự án kênh rạch từng có

Ngày 22-9 vừa qua, HĐND TP.HCM đã thông qua chủ trương đầu tư 4 dự án chỉnh trang đô thị khu vực bờ Nam kênh Đôi, với tổng vốn khoảng 49.000 tỉ đồng từ ngân sách thành phố.

Đây là một trong những dự án trọng điểm nằm trong định hướng Đề án chỉnh trang đô thị, khu vực nhà ở trên và ven sông, kênh, rạch giai đoạn 2025 - 2030 của TP.HCM, hướng tới nâng cao chất lượng sống, bảo vệ môi trường và cải thiện khả năng quản lý quy hoạch nhà ở ven sông, kênh, rạch.

Toàn tuyến dự án dài khoảng 8,8km, dọc đường Phạm Thế Hiển, qua hai phường Chánh Hưng và Bình Đông. Dự kiến ảnh hưởng 6.161 trường hợp, trong đó 5.807 trường hợp giải tỏa toàn phần và 354 trường hợp giải tỏa một phần.

Đáng chú ý, riêng kinh phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư lên đến khoảng 39.800 tỉ đồng, chiếm hơn 80% tổng vốn đầu tư.

Để thuận lợi triển khai, toàn tuyến được chia thành 4 dự án độc lập. Trong đó, hai đoạn qua phường Chánh Hưng, từ cầu Rạch Ông đến cầu Mật và từ cầu Mật đến cầu Hiệp Ân, có tổng vốn hơn 20.400 tỉ đồng, ảnh hưởng 3.004 trường hợp.

Hai đoạn qua phường Bình Đông, từ cầu Hiệp Ân đến cầu Bà Tàng và từ cầu Bà Tàng đến hết bờ Nam kênh Đôi, có tổng vốn hơn 28.500 tỉ đồng, ảnh hưởng 3.157 trường hợp.

Đặt cạnh những công trình cải tạo kênh, rạch của TP.HCM từ trước đến nay, cải tạo bờ Nam kênh Đôi là dự án có vốn đầu tư lớn nhất.

Điển hình như dự án cải tạo kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè, được khánh thành giai đoạn 1 năm 2012, có tổng vốn hơn 8.600 tỉ đồng. Gần đây hơn, dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm dài gần 9km, tổng vốn hơn 17.200 tỉ đồng. Hay dự án cải tạo kênh Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên có chiều dài tới 32,7km có tổng mức đầu tư sau điều chỉnh là 9.030 tỉ đồng.

Về số lượng di dời, Nhiêu Lộc - Thị Nghè từng giải tỏa hơn 7.000 hộ dân. Tuy nhiên, với hơn 6.000 trường hợp phải giải tỏa trên một tuyến kênh dài 8,8km, khối lượng giải phóng mặt bằng của bờ Nam kênh Đôi vẫn rất lớn.

	Tổng vốn đầu tư
Bờ nam kênh Đôi	49000
Kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè (vốn đầu tư năm 2012)	8600
Rạch Xuyên Tâm	17000
Bờ bắc kênh Đôi	7300
Kênh Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên	9030

Chánh Hưng, Bình Đông tăng tốc giải phóng mặt bằng

Những ngày này, dọc bờ Nam kênh Đôi vẫn còn hàng ngàn căn nhà nằm san sát nhau, trong đó không ít căn dựng sát mép nước. Nhiều ngôi nhà với mái tôn, cột gỗ, vách ván đã xuống cấp sau hàng chục năm sử dụng.

Bà Lê Thị Châu (64 tuổi, ngụ hẻm 1780 Phạm Thế Hiển, phường Chánh Hưng) cho biết đã gắn bó với khu vực này hơn 20 năm, và ủng hộ chủ trương di dời nhà ven kênh, rạch để chỉnh trang đô thị, cải thiện môi trường sống.

Bà mong chính quyền địa phương trong thời gian tới sẽ thông tin rõ ràng về chính sách bồi thường, tái định cư và hỗ trợ người dân sớm ổn định cuộc sống sau di dời.

Bà Châu là một trong hơn 6.100 trường hợp bị ảnh hưởng bởi dự án này, hiện công tác giải phóng mặt bằng đang được hai phường Chánh Hưng và Bình Đông khẩn trương triển khai.

Về tiến độ bồi thường, đại diện Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng phường Chánh Hưng cho biết tính đến đầu tháng 11-2026, đoạn từ cầu Rạch Ông đến cầu Mật đã lập biên bản, thu thập hồ sơ và cập nhật phần mềm cho 880/944 trường hợp.

Đối với đoạn từ cầu Mật đến cầu Hiệp Ân, địa phương đã lập biên bản, thu thập hồ sơ 1.650/2.060 trường hợp, trong đó 1.100 trường hợp được nhập dữ liệu lên phần mềm.

Thời gian tới, phường tập trung hoàn thiện kế hoạch thu hồi đất, phối hợp thành lập hội đồng bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và lựa chọn đơn vị tư vấn thẩm định giá đất.

"Địa phương sẽ vận dụng kinh nghiệm từ dự án bờ Bắc kênh Đôi, nơi đã giải quyết 800 trường hợp bị ảnh hưởng, với tổng kinh phí chi trả hơn 2.466 tỉ đồng.

Một trong những giải pháp trọng tâm là nhân rộng mô hình "Dân vận khéo", tổ chức các tổ công tác bám sát địa bàn, trực tiếp hỗ trợ người dân tháo gỡ vướng mắc pháp lý liên quan đến nhà đất, thừa kế và các thủ tục hành chính", đại diện Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng phường Chánh Hưng cho biết.

Theo phường Chánh Hưng, đặc thù các dự án ven kênh, rạch là tỉ lệ hộ có diện tích nhà đất nhỏ, bị giải tỏa toàn bộ khá cao, dẫn đến nhu cầu tái định cư cấp bách.

Địa phương đang kiến nghị thành phố sớm bổ sung quỹ nhà tái định cư, có cơ chế bồi thường, hỗ trợ phù hợp, bảo đảm người dân ổn định cuộc sống sau di dời.

Trong khi đó, tại phường Bình Đông, địa phương đang thực hiện công tác khảo sát, đo đạc, kiểm đếm, thu thập và xác minh hồ sơ nhà đất, chuẩn bị lập phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

Ngày 2-11, UBND TP.HCM ban hành Kế hoạch về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và thu hồi đất đối với đoạn từ cầu Hiệp Ân đến cầu Bà Tàng, phường Bình Đông. Theo đó, thành phố đặt mục tiêu bàn giao toàn bộ mặt bằng trước ngày 31-3-2027.